“Als ik het nu zo doe, dan moet hij met zijn neus hierin, haalt hij het er daar weer uit en dan kan hij het brokje vinden…”
Met rode wangen van inspanning staat de cursist haar zelfgemaakte spel uit te leggen. In haar hoofd klopt het helemaal. Zo heeft ze het bedacht, en zo zal haar hond het ook doen. Daar is ze van overtuigd. Ik kijk glimlachend naar haar én naar haar hond. De enthousiaste kruising Stafford heeft keurig, vol ingehouden enthousiasme, gewacht terwijl zijn mens haar mooie puzzel bouwde in de Hersenwerk-les. De spanning loopt op, zijn ogen volgen elke beweging. De cursist zet haar bouwwerk zorgvuldig op de antislipmat, stapt een paar passen achteruit en zegt plechtig:
“Toe maar!”
De hond hoeft geen seconde na te denken. Met één sprong duikt hij op het spel, steekt zijn kop dwars door alle onderdelen en in een halve seconde ligt alles verspreid over de mat. Zijn staart draait als een propeller terwijl hij elk stukje afsnuffelt op zoek naar lekkers. De cursist slaat haar handen voor haar mond. “Oh… dit was zó niet de bedoeling!” Ze kijkt me met grote ogen aan. “Zo hoort het helemaal niet te gaan!” Ik lach.
“Welkom in de wondere wereld van Hersenwerk,” zeg ik.
“Waar alles gaat op de manier van de hond.”
Mensen en hun honden: het is een prachtige combinatie. Honden werken graag met hun mens, mensen bedenken graag leuke dingen om samen te doen. Dat lijkt een perfecte match. Toch wringt het vaak op één punt. De hond vindt samen bezig zijn leuk, ongeacht hoe het gaat.
De mens vindt het pas leuk als het goed gaat. Goed, volgens menselijke maatstaven. En daar ontstaat spanning.
Of het nu gaat om wandelen aan de lijn, trainen, sport of Hersenwerk: de mens heeft bijna altijd een doel. Een idee van hoe het hoort. De hond kijkt veel minder vooruit. Die checkt op het moment zelf hoe hij zich voelt, wat hij nodig heeft en of er misschien iets anders interessanter is.
Op zich is er niets mis met die verschillen, maar in het dagelijks leven heeft de hond zelden echte invloed. De mens bepaalt de route, het tempo, de regels. En ook bij gezamenlijke activiteiten bepaalt de mens hoe het moet en wat het doel is. Altijd ‘moeten’, altijd voldoen aan verwachtingen, altijd binnen de lijntjes kleuren, dat is voor niemand prettig. Niet voor mensen en zeker niet voor honden. Het zorgt voor spanning in lijf en hoofd. En spanning vormt een vruchtbare bodem voor problemen, zowel in gedrag als in gezondheid.
Binnen Hersenwerk kiezen we daarom bewust voor iets anders. Voor het loslaten van het ‘moeten’. De hond mag zelf bepalen hoe hij het voer zoekt, welke technieken hij gebruikt en welke route hij volgt. De mens is erbij, kijkt, begeleidt waar nodig en zit vooral niet in de weg.
Wat Hersenwerk zo bijzonder maakt, is dat je jouw hond écht leert kennen. Geen twee honden werken hetzelfde. Waar de één uitsluitend zijn neus gebruikt, pakt de ander materialen met zijn bek of schuift met zijn poten. De ene hond zoekt grof en snel, de andere precies en bedachtzaam. Karakter, ervaring en formaat kleuren allemaal mee.
Is Hersenwerk dan volledig vrij? Nee. Er zijn duidelijke kaders. Er is een helder begin en einde, er wordt gewerkt vanuit rust en bij frustratie wordt het spel aangepast of gestopt. Maar binnen die grenzen is de hond vrij om zijn eigen keuzes te maken. En misschien is dát wel het grootste verschil met andere activiteiten: Hersenwerk kan alleen als de hond het zelf wil. Als hij zin heeft om samen te zoeken, nieuwsgierig is naar het materiaal en moeite wil doen voor een beloning. Bij twijfel of weerstand geldt simpelweg: vandaag even niet. De hond mág, maar hoeft nooit.
Dat vraagt van ons als mensen een andere manier van kijken. Het vraagt dat we onze verwachtingen temperen en onze ideeën loslaten. Dat we durven vertragen en accepteren dat ‘goed’ er anders uitziet dan we hadden bedacht. Zoals bij de cursist uit het begin van dit verhaal. Zij had haar spel tot in detail uitgedacht, vanuit haar eigen logica. Haar hond had heel andere plannen.
En juist op het moment dat het spel instortte en haar hond zichtbaar plezier had, ontstond er ruimte. Ruimte om te kijken. Om te voelen. Om haar hond te ontmoeten zoals hij is.
Hersenwerk is je hond ont-moeten.
Wil je je verder verdiepen in Hersenwerk en leren kijken door de ogen van je hond? In mijn boek en online cursus neem ik je mee in deze manier van werken en samen zijn met ruimte voor rust, nuance en de eigenheid van jouw hond.
Boek Hersenwerk voor honden, zoveel meer dan een spelletje
Online cursus Leer Hersenwerken met je hond in 7 stappen